Wat is waarnemen?

Stap 1: Wat is waarnemen
Waarnemen is het kijken naar planten, dieren, paddenstoelen, mossen en korstmossen en deze registreren op de website waarneming.nl. Het gaat om wilde en natuurlijk voorkomende soorten. Planten die door de gemeente in een wegberm of door jezelf in de tuin zijn aangeplant of ingezaaid, tellen dus niet mee.

Stap 2: Waar en hoe kun je waarnemen?
Natuur is overal. In je huis, in je tuin, in je straat, wijk, buurt, stad of dorp, parken, bossen, overal. Ga er naartoe, bijvoorbeeld je tuin. Of wandel een rondje door de buurt. Luister of je vogels hoort. Kijk of je vogels ziet. Bijvoorbeeld in de boom, in de sloot, foeragerend op de grond. Kijk op bloeiende planten of er insecten eten van de nectar. Vlinders, hommels, vliegen en andere insecten. Kijk onder stukken schors die op de grond liggen, til voorzichtig een bloempot op (zet/leg het weer zo terug als je het vond). Kijk ook naar de bladeren van planten. Is er (bijv door een rups) van gegeten? Kijk op stammen van bomen voor korstmossen, paddenstoelen, maar ook voor allerlei kleine diertjes. Maak foto's van wat je ziet. Maak geluidsopnamen van wat je hoort (bijv zingende/roepende vogels).

Stap 3: Foto of geluidsopname
Als je je waarneming gaat registreren op waarneming.nl, doe dit dan bij voorkeur met foto of geluidsopname. Let bij het maken van foto's op dat je in elk geval 1 overzichtsfoto maakt. Als het kan, maak dan ook detailfoto's van de bovenkant (rugtekening) en de zijkant van het insect, de bloem, de paddenstoel, etc. Als je een paar keer hebt waargenomen leer je vanzelf welke foto's bij welk soort waarnemingen van belang zijn. Er zijn in principe geen kwaliteitseisen. Zorg er minimaal voor dat een admin aan de hand van de foto's je waarneming kan determineren/controleren.

Foto of geluidsopname bij je waarneming plaatsen is niet verplicht. Natuur in Haarlem raadt het je wel aan. Daar hebben we een aantal redenen voor. De belangrijste reden is dat het voor jezelf erg leerzaam is. Waarnemingen met foto en/of geluidsopname worden gecontroleerd. Hierdoor leer je of je het goed hebt gedeterminereerd of niet. Je zult merken dat een waarneming met foto en/of geluid veel extra informatie oplevert. Als je determinatie niet juist was, leer je welke soort het wel is of op welke kenmerken je een volgende keer moet letten. Bovendien kun je door de foto of het geluid soms extra informatie krijgen. Bijvoorbeeld over de leeftijd van het dier, het geslacht, het gedrag, enzovoort. Dat maakt het waarnemen vaak extra leuk.

Stap 4: Waarneming registreren
Registreer je waarneming op waarneming.nl. Je moet daarvoor eerst aan account maken en daarna inloggen. In het menu kun je dan kiezen voor "Invoeren" > "Waarneming". Registreer je waarneming bij voorkeur met foto of geluidsopname (bijv vogels). Als je niet weet hoe datgene wat je hebt waargenomen heet, kun je de waarneming altijd eerst registreren als "plant onbekend", "Vogel onbekend", "insect onbekend", "Vlinder onbekend", etc. Je kunt het dan later aanpassen naar de juiste naam.

Stap 5: Waarneming determineren
Determineren betekent dat je hetgeen wat je gezien hebt 'op naam gaat brengen'. Op de pagina Literatuur vind je per soortgroep boeken en links die je kunt gebruiken bij het determineren. Zeker in het begin is het determineren heel lastig. Er is zo veel. Het is volkomen begrijpelijk en logisch dat het zoeken naar de naam dan veel tijd kost en moeilijk kan zijn. Wij zijn allemaal, net als jij nu, zonder kennis begonnen. Door veel waar te nemen, te oefenen en het determineren te blijven proberen, hebben we veel geleerd en kunnen we nu jou helpen.

Weet je niet hoe datgene wat je gezien hebt heet, dan kun je je vraag op het forum stellen. Er zijn twee fora waar je uit kunt kiezen.
Op het waarneming-forum zijn veel kenners en experts uit het hele land, ook met kennis van lastige soorten en/of soortgroepen.
Op het Natuur in Haarlem forum zijn ook kenners, die bovendien vaak zeer goed op de hoogte zijn van de natuur in Haarlem.


Vogels met ringen
Vogels hebben gekleurde ringen en/of een metalen ring. De ringen kunnen om de hals zijn en/of om de poten. Maar er zijn er ook die om aan de snavel of vleugel zitten. Lees altijd de code volledig af. Bij kleurringen is de kleur ook belangrijk. Bij vogels (bijv meeuwen) met zowel kleurring als metalen ring, is het aflezen van de kleurringen meestal voldoende. Ik kies ervoor om de codes niet op internet te zetten. Of de codes worden gebruikt voor valse meldingen, daarover is onder waarnemers en ringers soms wel discussie. Niet alle ringers vinden het fijn als je de codes op internet zet. De bekendste websites om de ringen te melden zijn Griel.nl en Geese.org. Maar bepaalde ringen kan/moet je mailen naar de ringer. Heb je een vogel met ring gezien? Maak dan foto's en lees de hele ring af. Neem contact met ons op om te vragen waar je de ring kunt melden.


Handige boards en topics op het NiH-Forum:
- Forumonderdeel Soortgroepen, voor determinatievragen (vragen over hoe dat wat je hebt gezien heet) van waarnemingen in Haarlem
- Board Waarnemen en Determineren algemeen, voor algemene vragen over het waarnemen en determineren
- Board Waarneming.nl, voor vragen over waarneming.nl, observado.org en de apps: ObsMapp, WebObs en IObs.
- Board Kinderen & waarnemen, voor vragen en ideeen voor het waarnemen met kinderen
- Board Waarnemingen buiten Haarlem, voor alles over waarnemingen buiten Haarlem